Để đánh dấu các mốc phát triển của một đứa trẻ, có câu nói “ba tháng biết lẫy, sáu tháng biết bò, chín tháng lò dò biết đi”. Ông bà nhà chúng ta thế hệ trước sinh đẻ nhiều nên không có thời gian bế bồng các con thường xuyên chính vì thế chúng ta tính tự lập cao và các vận động cơ bản cũng phát triển nhanh hơn. Em nhỏ nhìn anh chị lớn làm gì là học theo bởi vì trẻ em có tính sao chép rất nhanh. Đến thế hệ 8X, 9X đa số mỗi gia đình chỉ có 2 con nên được bồng bế nhiều hơn, nhà nhiều đồ đạc, sợ bị va đập, sợ chấn thương sẽ ít được trải nghiệm tự do theo ý thích cũng bởi đó mà biết đi chậm hơn. Nhiều bạn hơn 1 tuổi chưa chịu đi và gần 2 tuổi chưa chạy được vững. Trong số đó một số bạn có bệnh bàn chân bẹt mà gia đình chưa biết cách theo dõi và điều trị kịp thời.
Bàn chân bẹt là tình trạng mặt lòng bàn chân bằng phẳng và không có độ lõm (vòm gan chân). Cũng một số trẻ hơi thừa cân khiến nhiều phụ huynh nhầm lẫn con bị bàn chân bẹt.Thực tế, tất cả bàn chân của trẻ sơ sinh đều không có vòm, không lõm hoặc còn gọi là bàn chân bẹt. Khi trẻ trong độ tuổi từ 2 – 3, vòm bàn chân sẽ được hình thành cùng hệ thống dây chằng.Vòm bàn chân giúp cơ thể cơ thể chịu lực, giữ cân bằng, đi đứng nhẹ nhàng, đồng thời giảm phản lực từ mặt đất dội lên khi chân đi lại. Những người có hệ thống dây chằng quá lỏng lẻo (bệnh lý lỏng lẻo đa khớp) thường dễ bị tật bàn chân bẹt.
Bàn chân bẹt được phân thành hai loại là bàn chân bẹt sinh lý và bàn chân bẹt bệnh lý. Bàn chân bẹt sinh lý là tình trạng thường gặp, sẽ tự hết lúc 6 tuổi nếu bàn chân vận động tốt, mềm mại. Trong khi, bàn chân bẹt bệnh lý lại thường cứng, gây mất chức năng bàn chân. Phần lớn trường hợp này sẽ cần can thiệp và phẫu thuật.
Thông thường trẻ dưới 2 tuổi đều có triệu chứng bàn chân bẹt, nhưng từ 3 tuổi trở lên, các vòm bàn chân sẽ bắt đầu được hình thành, vì vậy bạn có thể bắt đầu kiểm tra khi trẻ lên 3 tuổi qua nhìn thực thể:
- Chân trẻ đi hình chữ V
- Khớp gối xoay lệch và có xu hướng bị chụm vào nhau
- Cổ chân bị xoay đổ vào trong hay ra ngoài
- Khi đứng thẳng, bàn chân không hề có lõm
Hoặc bằng 3 cách sau:
Cách 1: Làm ướt bàn chân của trẻ (bằng nước trắng hoặc nước có màu thì càng rõ), sau đó yêu cầu con đặt bàn chân để in lên một tờ giấy trắng, tờ bìa hoặc nền gạch sao cho có thể nhìn rõ dấu chân in. Nếu nhìn thấy dấu ấn của nguyên cả bàn chân trên bề mặt in thì có khả năng trẻ đã bị mắc chứng bàn chân bẹt. Tuy nhiên, nếu phần hình in có một khoảng trống nhỏ thành hình vòm cong thì bạn có thể yên tâm.
Cách 2: Cho trẻ dẫm chân lên cát, nếu cát lún và in hình bàn chân có đường cong thì chân trẻ bình thường và ngược lại, nếu trẻ in được cả bàn chân xuống cát thì có thể trẻ đã mắc chứng bàn chân bẹt.
Cách 3: Dùng trực tiếp ngón tay của mình đặt xuống dưới gan bàn chân của trẻ khi trẻ đứng trên mặt phẳng, nếu các ngón tay bố mẹ không thể luồn được vào gan bàn chân của trẻ thì trẻ có thể đã mắc chứng bàn chân bẹt.
Bên cạnh đó, có trẻ thường xuyên phàn nàn về các cơn đau ở bàn chân, mắt cá, đầu gối hoặc có những biểu hiện vụng về hay gặp khó khăn trong khi chơi thể thao. Bàn chân bẹt sẽ gây mất cân bằng cả cơ thể, khả năng vận động hạn chế, chạy nhảy dễ bị ngã do bàn chân không đủ linh động. Ngoài ra khiến dáng đi cũng xấu đi, bước chân vận động chậm lại nặng nề, thiếu tự tin có thể trở thành bị dị tật sau này. Hiện nay có 2 phương pháp trị liệu thường làm không cần phẫu thuật:
1. Sử dụng đế chỉnh hình bàn chân
2. Các bài tập dành cho người bệnh bàn chân bẹt
Bạn nên đưa trẻ đi khám nếu phát hiện triệu chứng đặc thù như trên. Việc chữa bàn chân bẹt tốt nhất là khi trẻ ở độ tuổi từ 2 – 7 tuổi.
