Tầm soát ung thư vú đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với phụ nữ trong độ tuổi từ 30 đến 45, nhất là những người có yếu tố nguy cơ cao như có đột biến gen BRCA, tiền sử gia đình mắc ung thư vú hoặc ung thư buồng trứng, từng xạ trị vùng ngực, hoặc các hội chứng di truyền liên quan. Ung thư vú là một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở nữ giới và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong. Tầm soát ung thư vú định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh mà còn giảm thiểu các biện pháp điều trị xâm lấn, bảo tồn vú, giảm tác dụng phụ và chi phí điều trị. Đồng thời, việc này giúp phụ nữ yên tâm hơn về sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú. Việc tầm soát sớm giúp phát hiện những thay đổi nhỏ nhất trong mô vú, ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng như khối u hay thay đổi ở núm vú.
Các phương pháp tầm soát phổ biến bao gồm tự khám vú thường xuyên,
- Quan sát trước gương
Đứng thẳng, thả lỏng hai tay xuôi xuống, sau đó dang rộng hai tay ra, tiếp theo đặt hai tay ra sau đầu. Xoay người sang trái, phải và cúi người xuống để quan sát kỹ da vú, núm vú, các đường cong và hình dáng vú. Chú ý các dấu hiệu như lún da, nhăn da, thay đổi màu sắc, dày da, xuất hiện cục cứng, hoặc tiết dịch núm vú.
2. Tự sờ nắn vú
Dùng lòng của ba ngón tay giữa tay đối diện để kiểm tra toàn bộ vùng tuyến vú. Di chuyển tay theo các vòng tròn nhỏ, từ ngoài vào trong theo hình xoắn ốc, không nhấc tay khỏi vú, lần lượt với ba mức áp lực: nhẹ, trung bình và mạnh để cảm nhận các mô từ bề mặt đến sâu bên trong. Sau khi xong một bên, đổi tay kiểm tra bên còn lại.
3. Kiểm tra khi nằm ngửa
Nằm ngửa, kê gối dưới vai để vú trải đều, đặt tay sau đầu, dùng ba ngón tay kiểm tra toàn bộ vú theo hình xoắn ốc, từ ngoài vào trong, tương tự như khi đứng.
4. Kiểm tra hố nách
Dùng các ngón tay kiểm tra vùng nách để phát hiện hạch hoặc khối u bất thường.
5. Kiểm tra núm vú
Dùng ngón cái và ngón trỏ nhẹ nhàng xoay và kéo núm vú, sau đó thả ra để xem núm vú có trở lại vị trí bình thường không. Bóp nhẹ núm vú để kiểm tra có dịch bất thường chảy ra hay không.
Để tự khám vú tại nhà hiệu quả, phụ nữ nên thực hiện theo các bước sau đây, tốt nhất vào khoảng 7-10 ngày sau khi sạch kinh, khi vú mềm và dễ phát hiện bất thường. Ngoài ra, có thể tự khám vú khi tắm vì da ướt và trơn giúp dễ dàng cảm nhận các thay đổi.
Các phương pháp phát hiện sớm ung thư vú hiện đại nhất hiện nay, cả trong nước và quốc tế, bao gồm: Khám chuyên khoa định kỳ, siêu âm tuyến vú, chụp nhũ ảnh (mamography) và trong một số trường hợp cần thiết có thể dùng chụp cộng hưởng từ (MRI). Chụp nhũ ảnh được xem là tiêu chuẩn vàng trong tầm soát ung thư vú giai đoạn sớm với độ nhạy cao, giúp giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú lên đến 43%.
Tóm lại, phụ nữ từ 30 đến 45 tuổi nên tích cực tham gia tầm soát ung thư vú khi đi khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu có yếu tố nguy cơ. Việc này giúp phát hiện sớm, tăng cơ hội chữa khỏi và bảo vệ sức khỏe lâu dài một cách hiệu quả nhất.
